Recete

 Etrafinizda cogu kez tanik oldugunuz bir durumu dile getirmek istiyorum bugun. Bazen etrafinizdaki insanlarin cocugunuzu, arkadasinizi, yada yakin bir akrabanizi sozlu olarak olmasada davranislariyla 'oteki' kategorisine koyduguna sahit olmussunuzdur. Cok rahatsiz edici bir durumdur bu sizin icin. Tabi bu durumu yaratan kisi icinde. Bazilarimiz engelli bireyleri gordugumuzde konusurken, yada onlarla herhangi bir iletisim icindeyken kendini rahat hissetmez. Bu yaziyi yazarken, bu durumu nasil duzeltebilecegimize dair sizlere ipuclari vermeye calisacagim.

Oncelikle neden engelli biriyle iletisim icindeyken rahatsizlik hissederiz sorusuna cevap bulmaya calisalim. Nedenlerimizin ilki bizden farkli olan bu birey icin, kendimizi uzgun hissetmemiz ve engeli olan kisinin bu durumundan oturu uzuldugunu, rahatsizlik duydugunu varsaymamiz. Bu aslinda cogu kez dogru olmayan bir varsayim. Engelli olmanin hayati kisitlamak, kendini eve hapsetmek icin bir yeterli bir neden olmadiginin bircogu farkinda, ve bunu bir deneyim olarak gorup bizler gibi hayatlarina devam ediyorlar.

 Diger bir sebep bazilarimizin 'Acaba yanlis birsey soylermiyim?' ,korkusu. Buda aslinda bizim uydurma korkumuz. Cogu zaman engelli bireyler boyle bir durumla karsilastiginda olgunlukla karsilayabilmekte. Tabiki sizin kendisine saygi gosterdigini, ve engelinin arkasindaki esas "ben" i tanimaya calistiginizin farkindaysa.


Diger bir sebep bazilarimizin 'Acaba yanlis birsey soylermiyim?' ,korkusu. Buda aslinda bizim uydurma korkumuz. Cogu zaman engelli bireyler boyle bir durumla karsilastiginda olgunlukla karsilayabilmekte. Tabiki sizin kendisine saygi gosterdigini, ve engelinin arkasindaki esas "ben" i tanimaya calistiginizin farkindaysa.

Bazilarimizin aklina su soru gelebilir: peki engelli birine nasil yaklasmamiz gerekir? Aklimizdan cikarmamiz gereken ilk sey onlarinda bizler gibi "insan, birey" oldugu. Bedensel farkliliklari bizlerden farkli olduklari anlamina gelmez. Diger bir nokta varsayimlardan uzak durmamiz. Eger engelli birine herhangi bir sorunuz varsa, varsayimda bulunmak yerine direk merak ettiginiz noktayi sorun. Mesela, engelli is arkadasinizla ilk is gununde eliniz ayaginizami dolasti. Ne diyeceginizi, ne soyleyeceginizi bilemediniz mi? Nazik bir sekilde herhangi bir yardim isteyip istemediginizi, yada bazi terimlerin kullanilmasindan rahatsizlik duyup duymayacagini sorabilirsiniz. Belki is arkadasiniz engelli lafini duymak istemiyordur.

Engelli birine yardim etmeden evvel yardima ihtiyaci olup olmadigini sormakta bir diger noktamiz. Eger yardima ihtiyacini olmadigini soyleyip, sizin teklifinizi redderse herhangi bir reaksiyonda gostermeyin. Belki yapmasi gereken bir isi yapmasi normalden daha fazla vakit alacak, ama bu kisinin kendisinin bu isi yapamayacagi anlamina gelmez. Unutmayin! Engelli biriyle konusurken herkesle konusur gibi rahat konusun. Eger sohbet ettiginiz kisi tekerli sandalyede oturuyorsa sizde goz hizasina gelecek sekilde oturup, sohbet edin. Hem karsinizdakini yormamis, hemde kisiyle olan etkilesiminizi arttirmis olacaksiniz. Eger genel soylemleri kullanmaniz gerekiyorsa. (Orneigin gorme engelli biriyle konusurken, "her tarafa baktim ama goremedim' gibi bir soylem kullanmaniz).

Engelli biriyle etkilesim icindeyken engelli etiketini on siraya koymayin.( tekerlekli sandalyeli cocuk diye degil, cocuk diye kisiyi algilayin).